Tổng Quan

Trong dòng chảy triết học Phật giáo Đại thừa, Đại Thừa Khởi Tín Luận giữ một vị trí vô cùng tôn kính và được coi là cuốn sách gối đầu giường của các hành giả tu Thiền. Khác với các bộ luận dài dòng, phức tạp khác, tác phẩm này gom trọn toàn bộ bản thể vũ trụ và cấu trúc tâm lý con người vào một chữ “Tâm”. Bản luận vạch ra một lộ trình logic, khoa học để đánh thức niềm tin kiên cố của chúng sinh vào năng lực giác ngộ sẵn có nơi bản thân.

Nhằm khai phóng nguồn tuệ giác tối thâm sâu ấy, Ban Văn hóa Thường Chiếu đã chuyển thể bài giảng “ Đại Thừa Khởi Tín Luận Giảng Giải ” của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ thành sách. Bằng nguồn năng lượng tu tập tự thân và phong cách diễn giảng chân phương, sắc bén của nhà Thiền, Hòa thượng đã làm sáng tỏ cấu trúc vận hành của tâm thức, giúp người học Phật biến những triết lý siêu hình thành công phu “phản quan tự kỷ” thiết thực hằng ngày.

Ba Giá Trị Cốt Lõi Của “Đại Thừa Khởi Tín Luận Giảng Giải”

1. Yếu chỉ Nhất Tâm Nhị Môn – Chiếc chìa khóa thấu suốt Chân và Vọng

Trọng tâm và cấu trúc tuyệt mỹ của bộ luận được Hòa thượng giảng giải vô cùng mạch lạc thông qua giáo lý “Một tâm hai cửa”: Cửa Chân Như (thế giới của bản thể thường trụ, bất sinh bất diệt) và Cửa Sinh Diệt (thế giới của hiện tượng, của thức tình buồn giận lo âu hằng ngày). Hòa thượng Thích Thanh Từ chỉ rõ: Hai cửa này không phải là hai cái tâm riêng biệt, mà chính là hai mặt của cùng một thể tánh. Khi hành giả sống theo dòng suy nghĩ điên đảo thì rơi vào cửa sinh diệt luân hồi; ngược lại, khi dừng lặng vọng niệm thì ngay nơi thân tâm này chính là cửa Chân Như tịnh độ.

2. Vạch trần cơ chế của Vô minh và tiến trình phát sinh phiền não

Một đóng góp vĩ đại của bộ luận được Hòa thượng bóc tách kỹ lưỡng là hệ thống Ba tế và Sáu thô (các trạng thái vi tế và thô thiển của tâm thức). Sách chỉ rõ tiến trình từ một niệm bất giác ban đầu (Vô minh) khởi lên, từ đó biến hiện ra năng sở đối đãi, rồi dẫn đến bám chấp vào danh lợi, tài sắc và tạo nghiệp thọ khổ. Qua lời giảng bình dị, sách giúp hành giả tu Thiền nhìn thấu được từng chuyển động nhỏ nhiệm của tâm thức, từ đó biết cách chặt đứt các làn sóng vọng niệm ngay từ khi chúng vừa mới chớm nở.

3. Bộ cẩm nang thực hành Huân tập để ngược dòng sinh tử

Là bậc tông sư phục hưng Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, Hòa thượng luôn quy hướng mọi lý thuyết siêu hình về lại thực tế thực hành. Ngài làm nổi bật cơ chế “Huân tập” (xông ướp) được nói đến trong luận: Vô minh xông ướp Chân Như tạo ra thế giới ô nhiễm, trái lại, Chân Như hằng ngày xông ướp Vô minh sẽ tạo ra năng lực hướng thiện, hướng thượng. Cuốn sách hướng dẫn hành giả cách thiết lập đời sống chánh niệm, nghiêm trì giới luật và tinh tấn tọa thiền hằng ngày, chính là đang dùng hương thơm của Chân Như để xông ướp, gạn lọc hoàn toàn các tập khí hư vọng từ muôn ức kiếp.