Tổng quan

Khi một bậc vĩ nhân sắp từ giã cõi đời, những lời trăn trối luôn là những điều cốt tủy và quan trọng nhất. Kinh Di Giáo chính là vi bằng thiêng liêng ghi lại những lời giáo huấn sau cùng của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Kinh không nói về các triết lý siêu hình, huyền bí, mà đi thẳng vào những lời răn nhắc thực tế để giữ gìn mạng mạch của Tăng đoàn và con đường giải thoát của cá nhân hành giả.

Nhằm thắp sáng lại ngọn đuốc tinh tấn ấy cho hàng hậu học, Ban Văn hóa Thường Chiếu đã chuyển thể bài giảng“Kinh Di Giáo Giảng Giải” của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ thành sách. Bằng tinh thần trách nhiệm sâu sắc của một bậc Tông sư phục hưng Thiền phái Trúc Lâm, Hòa thượng đã làm nổi bật giá trị cốt lõi của Kinh, biến những lời răn dạy cổ xưa thành bài học tỉnh thức vô cùng sống động cho cả hàng xuất gia lẫn tại gia thời hiện đại.

Ba Giá Trị Cốt Lõi Của “Kinh Di Giáo Giảng Giải”

1. Lấy Giới luật làm Thầy – Mạng mạch tồn vong của Chánh pháp

Lời căn dặn bất hủ của Đức Phật trước khi nhập diệt: “Sau khi Ta diệt độ, các tỳ-kheo phải tôn trọng trân quý Ba-la-đề-mộc-xoa (Giới luật), như mù được sáng, như nghèo được ngọc. Phải biết Giới luật là bậc Thầy tối cao của các ông”. Hòa thượng Thích Thanh Từ đã nhấn mạnh và phân tích sâu sắc yếu chỉ này. Ngài chỉ rõ Giới luật chính là bức tường thành bảo hộ hành giả khỏi mọi cạm bẫy lợi dưỡng. Khi Giới luật còn thì Phật pháp còn, Giới luật mất thì Phật pháp tiêu vong.

2. Nghệ thuật thúc liễm thân tâm để đạt đến Định và Tuệ

Xuyên suốt tập giảng giải, Hòa thượng dẫn dắt người đọc qua các phương pháp thực hành cụ thể mà Đức Phật đã răn nhắc: chế ngự năm căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân), tiết chế trong ăn uống, tiêu trừ lòng tham ngủ nghỉ, và đoạn trừ thói quen kiêu mạn, giận dữ. Qua lời giảng bình dị, sách giúp hành giả hiểu rằng nếu không có sự kỷ luật, nghiêm khắc với chính mình (Giới), thì tâm thức không thể có sự định tĩnh (Định) và tuệ giác (Tuệ) cũng không cách nào khai mở.

3. Tinh thần tự lực tối thượng – Hãy tự thắp đuốc lên mà đi

Là bậc tông sư luôn hướng người học Phật về công phu thực chứng, Hòa thượng Thích Thanh Từ làm nổi bật lời sách tấn cuối cùng của Đức Thế Tôn: “Pháp của Ta đã giảng giải đầy đủ, các ông không được lười biếng, hãy ở nơi thanh vắng mà nỗ lực tinh tấn, tự tu cứu lấy chính mình”. Cuốn sách gạt bỏ tâm lý ỷ lại vào tha lực, nhắc nhở mỗi Phật tử phải là người tự gánh vác trách nhiệm giải thoát cho cuộc đời mình bằng sự thực hành chánh niệm liên tục trong mỗi phút giây.