TỔNG QUAN

Trong toàn bộ hệ thống giáo lý phát triển, Kinh Đại Bát Nhã được coi là bà mẹ sinh ra chư Phật (Phật mẫu), bởi vì không có trí tuệ Bát-nhã thì không một vị Bồ-tát nào có thể viên mãn Phật quả. Bộ kinh này thiết lập một cuộc cách mạng tư tưởng vĩ đại, dùng thanh gươm Trí tuệ quét sạch mọi mông muội, phá tan các chấp thủ kiên cố của chúng sinh từ muôn ức kiếp.

Nhằm giúp tăng ni và Phật tử thời nay không bị ngợp trước dung lượng khổng lồ của bộ kinh, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ đã dày công biên soạn cuốn “Kinh Đại Bát Nhã Trích Giảng”. Bằng phong cách giảng pháp thẳng thắn, mộc mạc và sắc bén của nhà Thiền, Hòa thượng đã cô đọng toàn bộ đại dương tuệ giác ấy thành một lối đi rõ ràng, hiển lộ tinh thần vô trụ, vô chấp giữa dòng đời.

Ba Giá Trị Cốt Lõi Của “Kinh Đại Bát Nhã Trích Giảng”

1. Thấu suốt lý Tánh Không để quét sạch mọi bám chấp

Trọng tâm của trích giảng là làm sáng tỏ chữ “Không” (Sunyata) của hệ Bát-nhã. Hòa thượng Thích Thanh Từ đã phân tích rất kỹ để người đọc không hiểu lầm Tánh Không là vạn vật hoàn toàn không có gì (ngoan không). Ngài chỉ rõ vạn vật do duyên sinh nên không có tự tánh cố định. Khi hành giả thấu đạt lý này, tâm sẽ không còn bám chấp vào danh lợi, được mất, khen chê, từ đó tự động cởi trói cho chính mình khỏi các phiền não buộc ràng.

2. Thuyền Bát-nhã đưa người qua bờ giác an toàn

Hòa thượng mượn hình ảnh chiếc thuyền trí tuệ để sách tấn người tu. Ngài nhấn mạnh rằng, tất cả các công đức tụng kinh, niệm Phật, bố thí nếu thiếu đi nhãn quan Bát-nhã thì chỉ là phước báu hữu lậu ở cõi người, cõi trời. Ngược lại, khi được soi sáng bởi trí tuệ Ba-la-mật, mọi hành động nhỏ nhặt hằng ngày đều trở thành chất liệu giải thoát, đưa hành giả đi thẳng đến quả vị Bồ-đề.

3. Tinh thần vô sở đắc – Đỉnh cao của công phu tu Thiền

Là bậc tông sư phục hưng Thiền phái Trúc Lâm, Hòa thượng luôn quy kết giáo lý về việc đối trị tâm thức. Trong tập trích giảng này, Ngài nhấn mạnh tinh thần “Vô sở đắc” (không có gì để chứng, không có gì để đắc). Sách cảnh tỉnh người tu Thiền không được khởi tâm mong cầu thần thông, không bám chấp vào các cảnh giới an lạc tạm thời khi ngồi thiền. Chỉ khi tâm hoàn toàn rỗng rang, vô trụ, thì tánh giác hằng tri mới thực sự hiển bày.