Tổng Quan

Trong công phu tu học Thiền tông, nếu hành giả không nắm vững được “Tâm yếu” (cốt tủy của tâm) thì mọi nỗ lực ngồi thiền, ép xác hay tụng kinh gõ mõ đều có nguy cơ rơi vào đường mòn của sự gò ép, tu mù. Thiền tông vốn là pháp môn “Trực chỉ nhân tâm” (Chỉ thẳng tâm người). Do đó, một lời khai thị đánh thẳng vào bản chất của tâm tính có sức mạnh thức tỉnh hành giả lớn hơn vạn quyển sách triết học siêu hình.

Nhằm trao cho người học Phật một chiếc chìa khóa vạn năng để mở toang cánh cửa giác ngộ, Ban Văn hóa Thường Chiếu đã chuyển thể bài giảng “ Chỉ Tâm Yếu Cho Người Tu Thiền Giảng Giải ” của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ thành sách. Bằng phong cách giảng pháp chân phương, đi thẳng vào cốt lõi và đượm vị Thiền của bậc Tông sư phục hưng Thiền phái Trúc Lâm, Hòa thượng đã làm sáng tỏ lối vào nguồn tâm thanh tịnh, giúp người tu tự cởi trói cho chính mình ngay trong đời sống hằng ngày.

Ba Giá Trị Cốt Lõi Của “Chỉ Tâm Yếu Cho Người Tu Thiền Giảng Giải”

1. Chỉ thẳng lối vào Bản Tâm hằng hữu – Phá tan màn sương vọng thức

Giá trị cốt tủy của tác phẩm là việc Hòa thượng chỉ dạy cách nhận diện diện mạo chân thật của tâm tính. Ngài vạch trần căn bệnh lớn nhất của người tu: lầm nhận những suy nghĩ buồn giận, lo âu, tính toán ngược xuôi hằng ngày (vọng tưởng) là tâm mình. Qua lời giảng bình dị, Hòa thượng Thích Thanh Từ khẳng định: Vọng tưởng chỉ là những làn sóng sinh diệt trên mặt đại dương. Khi hành giả biết buông xả, không chạy theo sóng vọng, thì bản thể nước đại dương trong lặng, sáng suốt (Chân tâm) tự khắc hiện tiền.

2. Cẩm nang đối trị các trạng thái chướng ngại khi ngồi thiền

Cuốn sách đi thẳng vào thực tế công phu dụng công hằng ngày của một thiền sinh. Hòa thượng đã phân tích và chỉ ra giải pháp tận gốc cho các trạng thái tâm lý thường gặp khi tọa thiền như: Hôn trầm (buồn ngủ, tối tăm), Tán loạn (suy nghĩ bay nhảy không ngừng) và Vô ký (rơi vào khoảng trống rỗng vô tri, mờ mịt). Thay vì gò ép, đè nén tâm thức một cách cực đoan, sách hướng dẫn hành giả cách dùng chánh niệm tỉnh giác dịu nhẹ để soi chiếu, giúp tâm tự lặng định một cách tự nhiên.

3. Yếu chỉ Biện tâm cốt tủy của Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam

Là bậc thầy khôi phục tinh thần Thiền học hào hùng đời Trần, Hòa thượng luôn quy hướng giáo lý về phương châm “Phản quan tự kỷ” (Soi sáng lại chính mình). Trong tập giảng giải này, Ngài nhấn mạnh tư tưởng cốt lõi: Phật không ở ngoài tâm, tu hành là bổn phận nhận lại tánh giác sẵn có chứ không từ bên ngoài mà được. Sách sách tấn hành giả sống giữa lòng đời, gánh vác trách nhiệm xã hội nhưng hằng phút hằng giây luôn quay lại làm chủ ba nghiệp Thân – Khẩu – Ý, biến mỗi hoàn cảnh sống thành một thiền đường trang nghiêm.