Tôi tu thiền cay đắng hơn ai hết, không có đến một người bạn, chứ đừng nói là thầy. Một mình phải mò tìm trong kinh sách, đang tu cách này gặp trở ngại phải đổi cách khác. Cứ như vậy đổi thay nhiều lần. Cho nên, thời gian của tôi uổng phí rất nhiều. Hôm nay tôi sẽ nói về những bệnh thường gặp của người tu thiền cho huynh đệ rõ, để khi gặp thì biết mà sửa.

Trước hết là thiền ngoại đạo, tức là ngoài tâm cầu đạo. Như thiền xuất hồn là ngồi thiền để mở khiếu huyệt trên đầu, cho thần hồn phóng ra ngoài đi cầu đạo nơi này nơi kia. Ngồi thiền đắp mền, nhét tay vô lỗ tai cho cứng, để nghe chư thiên nói chuyện, cũng không có trong đạo Phật. Ngồi tu để cầu bề trên về dựa, đi cứu nhân độ thế, hay ngồi thiền cầu được thần thông… Tất cả các lối thiền ấy đều không phải thiền của đạo Phật.

Pháp thiền mà chúng ta đang tu, nếu không khéo ứng dụng cũng có thể thành bệnh. Thí như người ngồi thiền sợ vọng tưởng, trụ tâm trên đầu cho yên, lâu ngày sẽ bị nhức đầu. Hoặc sợ vọng tưởng mà cố gắng đè cho vọng tưởng đừng lên, đè lâu dần thì bị tức ngực. Hoặc có người nhập thất, cố gắng quá mức nên mất ngủ. Mất ngủ chừng năm bảy đêm là muốn điên. Cho nên, tu pháp thiền của Phật mà dụng công sai thì cũng thành bệnh, thành điên. Rất nguy hiểm.

Muốn tu thiền miên mật thì cách hay nhất là vọng dấy lên liền buông. Buông xuống thì không trụ ở trên đầu, không trụ ở ngực, chỉ nhớ buông thôi. Buông được thì không bệnh, không mất ngủ. Cho nên khi tu, thấy có những triệu chứng hơi nguy hiểm thì chúng ta phải bỏ cách đó, đổi sang cách khác, chứ giữ hoài sẽ sanh bệnh. Thành ra vị nào nếu nhập thất mất ngủ chừng hai ba đêm, thưa trình cho tôi biết, tôi dạy sửa lối tu thì hết mất ngủ, đâu có gì khó.

Có hai cách sửa: Một là niệm dấy lên liền buông. Hai là nếu trụ tâm ở đầu, nghe nhức đầu quá thì trụ tâm dưới rốn hoặc đơn điền. Khi hít thở, chú ý dưới rốn và đơn điền, không chú ý trên đầu nữa. Chú ý một thời gian thì nguội lại thôi. Thành ra việc điều chỉnh không khó, nhưng không biết thì rất lúng túng.

Tu không điên, điên tại vì mình tu sai. Đó là điều tôi muốn nhắc cho tất cả quý vị biết. Nhất là những huynh đệ lớn, có trách nhiệm thì phải biết rành rẽ những điều này, để khi gặp trường hợp như vậy thì chỉ cho người khác sửa lại.

Con đường tu đơn giản nhưng cũng rất phiền toái. Người đi từ đầu tới cuối phải trải qua nhiều giai đoạn. Trên bước đường đó, chúng ta phải biết, phải hiểu để ứng dụng tu cho đến nơi đến chốn. Tu không sai lầm thì chắc chắn có kết quả không nghi ngờ. Nếu cố chấp giữ thái độ sai lầm thì không bao giờ tu tới nơi được.

Việc tu không phải một sớm một chiều, mà trải qua cả đời. Nếu cả đời đi sai thì uổng phí một đời, đáng tiếc lắm. Cho nên chúng ta phải khéo tu. Đó là kinh nghiệm mà tôi đã trải qua, nay nhắc cho toàn chúng biết. Để rồi từ đây về sau, người nào đã quyết tâm bỏ cha mẹ đi tu thì cố gắng tu cho đúng, đừng tu tính thời gian như người đi làm lấy tiền. Đã tu thì phải thật tu. Những điều Phật tổ dạy phải thực hành cho đúng. Được vậy thì đường tu mới có kết quả như sở nguyện của mình.

Mong toàn chúng biết, nhớ và ứng dụng tu.